2018-2019 umre kayıtlarımız başladı..

Ana Sayfa » Gündem » Mezar taşları tarihi yeniden yazabilir

Mezar taşları tarihi yeniden yazabilir

Türbeler, çeşmeler ve mezarları gezerken üzerilerindeki sembollerin ne anlama geldiğini merak eden Edebiyat Öğretmeni Fatih Çavuş, altı yıldır İstanbul'daki tarihi mezarların üzerine çalışıyor. Elde ettiği bilgileri fotoğraflarıyla birlikte 'Osmanlı Mezar Taşlarının Sırları' isimli kitapta bir araya getiren Çavuş, mezar taşlarının bir medeniyetin tarihini yeniden yazmaya yeteceğini söyledi.

 
8 Kasım 2018 Perşembe 11:00
Okunma: 180
Yorum YapYazdır
 
Mezar taşları tarihi yeniden yazabilir

'Osmanlı Mezar Taşlarının Sırları' isimli kitap bir tarihe ışık tutuyor. Edebiyat Öğretmeni Fatih Çavuş tarafından hazırlanan kitap bir medeniyetin ne kadar zengin olduğunu mezar taşları üzerinden anlatıyor.

Tarihi mezar taşları ile ilgili olarak yenisafak.com'a konuşan Çavuş, mezar taşlarının bir medeniyetin tarihini yeniden yazmaya yeteceğini söyledi.

Mezar taşlarındaki hat işçiliğinin büyük bir sanat eseri olduğunu söyleyen Çavuş, "Okudukça da farklı kapılar açılıyor. On yedi yaşında vefat eden bir kız çocuğunun mezarındaki gelinlik işlemesi sizi kendine hayran bırakırken, kitabedeki ailenin acısıyla da hüzünleniyorsunuz. Başka bir taşta da ?karı dırıltısından vefat eden? ifadesiyle de tebessüm ediyorsunuz" dedi.İÇ İÇE GEÇMİŞ ÜÇGENLER BEREKETİN SİMGESİ

?Osmanlı Mezar Taşlarının Sırları? ne diye sorsam çok mu genel bir soru olur?

Bunu birkaç cümle ile anlatmak yetersiz olur ama mezar taşlarında kullanılan simgelerin, şekillerin bir sebebi, kullanılış amacı olduğunu söylemek bir yönüyle bu ?sır? meselesine ışık tutmuş olur.

Bir örnek vermek gerekirse şu an Yahudi işareti diye bildiğimiz iç içe geçmiş üçgenlerin mezar taşlarında, türbelerde, sancaklarda kullanıldığını görüyoruz.

Meseleye vakıf olmayan insanlar bunu anlamlandıramamakta, hatta bu simgeye olan nefretten dolayı eserlere zarar vermektedir. Araştırdığımızda aslında bu simgenin Hz. Süleyman?a ait olduğunu, Osmanlının da bunu bolluk, bereket adına kullandığını anlıyoruz.

Mezar taşları üzerine çalışmaya nasıl ve ne zaman başladınız?

İstanbul?u gezerken mezarlıklar, türbeler, çeşmeler hep ilgimi çekmiştir. Bunların gerçekte neler olduğunu altı yıl önce kaynaklarından araştırmaya başladım.

GENÇ KIZ MEZARINDA GELİNLİK İŞLEMESİ OLUYOR

Nasıl bir dünya ile karşılaştınız?

Mezar taşlarındaki hat sanatları ayrı bir güzelliktir. Dar bir alanda hattat ustalığını konuşturmuş. Hiçbir şey anlamasınız da saatlerce o yazının güzelliğine bakabilirsiniz. Şekil bakımından da mermer işçiliğinde üst düzey bir işleme ile karşılaşıyorsunuz. Okudukça da farklı kapılar açılıyor. On yedi yaşında vefat eden bir kız çocuğunun mezarındaki gelinlik işlemesi sizi kendine hayran bırakırken, kitabedeki ailenin acısıyla da hüzünleniyorsunuz. Başka bir taşta da ?karı dırıltısından vefat eden? ifadesiyle de tebessüm ediyorsunuz?

REKLAM

Karı dırıltısından ölen es-seyyid Halil Ağa?nın mezarı. Merkez efendi mezarlığı.

Kapak için kullandığınız görselin özel bir sebebi var mı?Bu kapak fotoğrafının hem bende hem de kendi içinde bir hikâyesi var. İnternette konuyla ilgili görsel ararken bu fotoğrafın kartpostalına rastladım ve onu satın aldım. Bu kartpostal 1917 yılında Almanya?dan postalanmıştı. Yani yüz yıllık bir kartpostal vardı elimde. Üzerinde Fransızca ?Konstantinapol?den selamlar? yazıyor. Kartpostala bakınca zaten sizi bir hüzün kaplıyor. Taşı okuyunca da ayrı bir şok geçiriyorsunuz. Genç yaşta vefat eden bir kızın mezarı bu. Kapaktaki mezar taşının kitabesini okuyucu için hemen iç sayfada verdim.

Bektaşilerin 12 köşeli Teslim Taşı

Kitabınızın benzer çalışmalarından farkı nedir?

Kitapta 400 üzerinde görsel mevcut. Bunlar hem mezar taşlarının fotoğrafları hem de onunla ilgili minyatürlerdir. Mesela Mücevveze Kavuk mezar taşını incelerken bunların fotoğrafını görüp aynı zamanda o döneme ait bir minyatürden Mücevveze Kavuk takmış bir paşanın resmini de görerek konu daha iyi pekişmektedir. Benim incelediğim, bildiğim kaynaklarda bu tarz bir uygulama yoktu.

Aynı zamanda bir simgeyi açıklarken onun millî veya dinî bir yönü varsa onları okuyucu da bu kitapta görecek. Osmanlı mezar taşlarını artık anlayabilecek.

Kitabı hazırlarken nelerden faydalandınız? Nasıl bir yol haritası izlediniz?

Öncelikle mezar ve mezar taşlarını nasıl ele almalıyım, bunları nasıl sıralamam gerekiyor ki konu her yönüyle anlaşılsın diye konu başlıklarını planladım. Sonra mutlaka görmem gereken, kitapta olmasını istediğim taşları tespit ettim. Bu taşları çekmek tabi özel izinlerle oluyor. Mesela Barbaros Hayreddin Paşa?nın türbesine girmek için Deniz Kuvvetleri Komutanlığından izin aldım. Sonrasında beni Beşiktaş?taki Deniz Müzesi Müdürlüğüne yönlendirdiler. Oradaki yetkililerle randevulaşıp buluştuk. Bana özel olarak türbeyi açtılar, ben de çekimlerimi gerçekleştirdim. Minyatürler için de kütüphanelerdeki eserleri taradım.

Osmanlı mezar taşları kıbleye değil yola bakar gelip geçenler okusun da bir Fatiha okusun diye.

KÜLTÜR VE DİNİ YAŞANTI HAKKINDA BİLGİLER VERİYOR

Mezar taşları bizlere nasıl bir mesaj veriyor?

Söz kime ait hatırlamıyorum ama şöyle bir cümle okumuştum: ?Kütüphaneler yok olsa mezar taşları, tarihi yeniden yazmamıza yeter? diye. Biraz abartılı olsa da gerçeklik payı var. Hem kültürümüz hem de dini yaşantı hakkında bize bilgiler veriyor bu taşlar. Tarikatlar bahsinde her tarikatın tacındaki dilime göre, simgeye göre, sarık sarmasına göre hem hangi tarikat olduğunu hem de tarikattaki yerini öğrenebiliyoruz.

REKLAM Süslemelerdeki meyvelere baktığımızda daha çok Cennet meyveleri tercih edilmiş. Bu da dinî hayatın insanlar üzerindeki etkisini gösterir. Bir kalem gördüğümüzde kalem ehli olduğunu, askeri işaretler ise orada yatanın asker olduğunu belirtir.

Ali Kuşçu?nun mezar taşı. Eyüp Sultan türbesinin arkasındaki hazire. Türbe tadilat yapılırken ne yazık ki ayak taşı söküldü.

KADIN TAŞLARI SÜSLEMELİ ERKEK TAŞLARI KAVUKLU

Mezar taşlarının çeşitlerinden, yazılarından, yapılarından örnek verebilir misiniz?

Kadın ve erkek taşları hemen fark ediliyor. Kadın taşları süslemeli, erkek taşları da kavuklu oluyor. Küçük boyutta gördüğümüz taşların çocuğa ait oldu zaten hemen anlaşılır. Konu çok geniş tabi ama biraz önce tarikatlardan bahis açtım, onun üzerinden örnek vereyim. Bir mezar taşında Mevlevî sikkesini (keçe külaha denir) kabartma şeklinde görürsek bu tarikatı seven bir kişi olduğunu anlıyoruz. Eğer taşın başında sikkenin kendisi varsa bir derviş, sikkede taylasan (sarık) varsa şeyh olduğunu anlayabiliriz.

Osmanlı mezar taşlarının kültürümüz açısından önemi nedir? Büyük devletler her alanda kendi formunu, düzenini yakalamış devletlerdir. Osmanlı mezar taşları bir medeniyeti ortaya koyuyor. Mezardaki mermer işçiliğinden hat sanatına, yazılardaki edebi anlatımdan mezarda yatan kişinin hayatına kadar bizlere çok fazla bilgiler sunmaktadır.

Yazar Fatih Çavuş

Mezar taşlarını son günlerde üzücü haberlerle karşımıza çıkıyor. Talan ediliyor hatta İnternet üzerinden satılıyorlar.

Böyle bir medeniyet sunan mezar taşlarının bu halde olmaması gerekiyor. Göz önünde olan yerlerdeki mezarlıklarımız çok güzel, çok bakımlı. Hatta bahsettiğim gibi izinsiz giremiyorsunuz. Ama gözden uzak noktalardaki mezarlıklar ne yazık ki perişan halde. Eyüp Sultan?da kırık bir börklü yeniçeri mezar taşı vardı. Şu an o taş ne yazık ki yok. Nerede olduğuyla ilgili de bir bilgiye rastlamadım. Taşların yurt dışında satılacağıyla ilgili haberler çıktığında bakanlığımız hemen harekete geçiyor, bu eserlerimize sonuna kadar sahip çıkıyorlar. Bu hassasiyet ülkemizde her kurum tarafından titizlikle en üst seviyede tutulmalı.

REKLAM

HAYAT Bu ülke Türkçe ezanı tekrardan kaldırmaz

HAYAT Tarihi mezar taşlarını yurt dışına sattılar


Kaynak: Yeni Şafak
 
8 Kasım 2018 Perşembe 11:00
Okunma: 180
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak06:04
  • Güneş07:44
  • Öğlen12:59
  • İkindi15:38
  • Akşam17:54
  • Yatsı19:23
 
Anket
Haber sitemiz yenilendi.
Haber sitemiz nasıl buldunuz
çok iyi
Normal
çok kötü
idare eder
 
 
Tarihte Bugün
1547 - Rus Çarı Korkunç İvan taç giydi.
1556 - Philip II, İspanya'nın kralı olur.
1795 - Fransa, Hollanda'nın Utrecht şehrini işgal etti.
1846 - İlk Ziraat Bakanlığı (Nazırlığı) kuruldu.
1914 - Altay Spor Kulübü kuruldu.
1925 - Sovyetler Birliği'nde Lev Troçki savaş komiserliği görevinden alındı.
1928 - Sovyetler Birliği'nde 30 muhalefet lideri Almanya'ya sürgüne gönderildi. Sürgüne gidenler arasında Lev Troçki de vardı.
1928Cemal - Reşit Rey'in "12 Anadolu Türküsü" adlı ses ve piyano için yapıtı ilk kez seslendirildi.
1928 - Doktor Şefik Hüsnü Değmer ve arkadaşlarının Türkiye Komünist Partisi davası başladı.
1929 - Josef Stalin'le anlaşmazlığa düşen Nikolay Buharin, Komünist Enternasyonal'in başkanlığından istifa etti.
1952 - Gazeteci ve yazar Ercüment Ekrem Talu'ya Fransız "Légion d'honneur" nişanı verildi. Yazar bu ödüle Türk-Fransız kültür ilişkilerine katkılarından dolayı layık görüldü.
1956 - Uluslararası Basın Enstitüsü Türkiye'de basına baskı yapıldığını açıkladı.
1960 - İşçi Sigortalıları Kurumu İstanbul Hastanesi Cumhurbaşkanı Celal Bayar tarafından hizmete açıldı.
1961 - ABD Türkiye'ye 43 milyon Dolar yardımda bulundu.
1969 - Metroliner treni hizmete girdi
1970 - Muammer Kaddafi Libya başkanı oldu.
1979 - Şah Muhammed Rıza Pehlevi, ailesi ile birlikte İran'ı terk ederek Mısır'a yerleşti.
1980 - Bilim insanları interferon üretmeyi başardı.
1983 - Türk Hava Yolları'nın "Afyon" uçağı Ankara'da düştü: 47 kişi öldü.
1985 - Halkçı Parti (HP) milletvekili Bahriye Üçok, zina yapan erkeklerin de cezalandırılmasını öngören yasa önerisi vermişti. TBMM yasa önerisini reddetti.
1986 - İnternet mühendislik özel kuvvetinin ilk toplantısı.
1986 - New York'ta toplanan Uluslararası PEN Kongresi, Türk hükümetini yazarlarla ilgili tutumunu gözden geçirmeye çağırdı.
1987 - 1 Ocak'ta Pekin'de Tiananmen Meydanı'nda öğrencilerin başlattığı gösteriler sonunda Komünist Partisi lideri Hu Yaobang istifa etti; yerine Zao Ziyang getirildi.
 
 
Arşiv
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık