Ana Sayfa » Gündem » Fuzuli'nin Mecnun'u ve Kerbela'sı

Fuzuli'nin Mecnun'u ve Kerbela'sı

Divan şairlerinin öncülerinden biri olan ve çok sayıda eser bırakan Fuzuli, Türk ve dünya edebiyatına damga vurdu. Şiirleri bestelenen şairler arasında öncü olan Fuzuli'nin Leyla ile Mecnun mesnevisi hala dillere destandır. Arapça ve Farsça çok sayıda esere de imza atan şair 11 ocak 1556'da vefat etti.

 
11 Ocak 2019 Cuma 14:10
Okunma: 47
Yorum YapYazdır
 
Fuzuli'nin Mecnun'u ve Kerbela'sı

Fuzûlî, Türkçe, Arapça ve Farsça olarak ustalıkla şiir yazmış olması İslâm dünyasının büyük bir kısmında kazandığı şöhretin asıl kaynağıdır. Farsça ve özellikle Türkçe şiirleri onu daha hayatta iken sanatının zirvesine ulaştırmıştır.

Peki kimdir Fuzuli?

Doğum yeri ve doğum tarihi net olarak bilinmeyen öncü şairin asıl adı Kâtip Çelebi?den sonra türlü bütün vesikalarda Mehmed b. Süleyman olarak geçer. 1480?de veya bu tarihten birkaç yıl sonra doğduğu rivayetler arasındadır. Irâk-ı Arab adı verilen bölgede yaşayan Akkoyunlu Türkmenleri?nin Bayat boyundan olduğu bilinir.

?Fuzuli? bugüne dek ününe ün katarak gelen eşsiz mahlası niçin seçtiğini kendi Farsça divanının ön sözünde şu şekilde açıklamaktadır:

?Şiire başlarken günlerce bir mahlas almak yolunda düşündüm. Seçtiğim mahlasa bir müddet sonra bir ortak çıktığı için bir başka mahlas alıyordum. Nihayet benden önce gelen şairlerin ibareleri değil mahlasları kapıştıklarını anladım. Karışıklığı ortadan kaldırmak üzere Fuzûlî mahlasını seçtim. Bu adı kimsenin sevmeyeceğini ve bu sebeple almayacağını tahmin ettiğim için adaşlık endişesinden kurtuldum. Ayrıca ben, Allah?ın inayetiyle bütün ilim ve fenleri nefsinde toplamış bir insan olarak geçiniyordum. Mahlasım bu amacı da içine alır.?

Fuzuli?nin hayatı Kerbelâ, Hille, Necef ve Bağdat?ta geçti. Büyük şair Fuzuli 11 ocak 1556'da vefat etti.

Şiir yazmaya ne zaman başladı

Fuzûlî?ye göre şiir insanı yücelten ilâhî bir lutuftur. Allah şiir kabiliyetini çok az kuluna nasip etmiş, süse ihtiyaçları olmadığı için peygamberlerine bile vermemiştir.

Şair Türkçe divanının mukaddimesinde ilmî faaliyeti hakkında bazı bilgiler verirken

?Epey bir zaman hayatımı aklî ve naklî ilimleri elde etmeye, ömrümü hikemî ve hendesî bilgiler edinmeye harcadım. Sonra tefsir ve hadis ilimleriyle meşgul oldum.? İfadelerini kullanır.

Ancak Farsça divanının mukaddimesinde de yaratılışındaki sanatkârlık kabiliyeti dolayısıyla gençliğinde kendini şiire fazlaca kaptırdığını, fakat ilme karşı duyduğu arzunun kendisini frenlediğini belirtir. Fuzûlî?nin şiirlerindeki izlerden, ilk edebi zevkini Âzerî edebiyatının ünlü ismi Habîbî?den aldığı bilinir.

REKLAM

Şairin babasının Hille müftüsü olduğu, ilk bilgileri babasından aldığı, daha sonra Rahmetullah adlı bir hocadan ders gördüğü, hatta hocasının kızına âşık olduktan sonra şiir yazmaya başladığı şeklindeki rivayetlerin doğruluk derecesi bilinmemektedir

Kanuni?ye fetih kasidesi sundu

Kanûnî Sultan Süleyman 1534?te Bağdat?ı fethedince, ?Geldi burc-ı evliyâya pâdişâh-ı nâmdâr? tarih mısraını da ihtiva eden meşhur kasidesiyle beraber padişaha beş kaside takdim etmişti.

Kanûnî daha Bağdat?tan ayrılmadan Fuzûlî?ye evkaftan maaş bağlanacağına dair söz verilmiş, fakat sonradan bu maaş gündelik 9 akçe gibi onun azımsadığı bir miktardan ibaret kalmıştı. Bunun üzerine şair ünlü ?Şikâyetnâme?sini kaleme alarak memnuniyetsizliğini dile getirmişti.

Fuzuli?nin samimiyeti, coşkunluğu, sadeliği, duyarlılığı ve ifade kudreti Türk edebiyatının öncülerinden biri olmasını sağladı.

Fuzuli?yi Fuzuli yapan eser: Leyla ile Mecnun

Türk, İran ve Arap edebiyatlarında Fuzûlî?ye asıl şöhretini sağlayan, Türk edebiyatının klasik döneminde yazılmış Leyla ile Mecnun mesnevisidir. Konusu çölde geçen hüzün, gözyaşı ve acı dolu bir aşk hikayesidir.

Leyla ve Mecnun aslında bir Arap halk hikâyesidir. Bu hikâyenin Mecnun mahlasını kullanan Kays bin Mülevvah adlı bir Arap şairinin aşk macerasının halk hikâyesi halini aldığı söylenmektedir.

Fuzûlî, kendisine özgü duyuş ve anlatış özelliği ile ve hikâyenin içine serpiştirdiği çok güzel içli gazelleriyle Mecnun?un ve Leyla?nın aşkını sanki kendisi yaşıyormuş gibi içten bir ifade ile anlatmıştır.

Eserinde, Mecnun?un madde ile olan ilgisini derece derece keserek onu maddi hazların üstünde ulvi ve ilahi bir aşka yükseltir.

Fuzuli?nin kalemniden Kerbela

Fuzûlî?nin en hacimli eseri olan Hadîkatü?s-suadâ, Kerbela faciasını anlatır. 10 bölümden oluşan eserin onuncu bölümü Hz. Hüseyin?in ve Ehl-i beyt?in şehâdetini konu alır.

Diğer eserleri Türkçe divan, Beng ü Bâde, Hadîs-i Erbaîn Tercümesi, Sohbetü?l-esmâr, Hadîkatü?s-suadâ, Mektuplar

REKLAM

Farsça eserleri; Divan, Heft-câm. Sâ??nâme, Enîsü?l-?alb, Risâle-i Mu?ammeyât, Rind ü Zâhid, ?üsn ü ?Aş?


Kaynak: Yeni Şafak
 
11 Ocak 2019 Cuma 14:10
Okunma: 47
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:59
  • Güneş06:34
  • Öğlen12:57
  • İkindi16:24
  • Akşam18:59
  • Yatsı20:23
 
Anket
Haber sitemiz yenilendi.
Haber sitemiz nasıl buldunuz
çok iyi
Normal
çok kötü
idare eder
 
Tarihte Bugün
1590 - Osmanlı Devleti ve İran arasında İstanbul Antlaşması imzalandı.
1779 - Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Aynalıkavak Antlaşması imzalandı.
1788 - ABD'nin Louisiana eyaletinin New Orleans kenti yangında tamamen yandı.
1851 - Çin imparatoru Tu Duc bütün Hıristiyan rahiplerin öldürülmesini emretti.
1857 - Tokyo'da meydana gelen depremde 100.000'den fazla kişi öldü.
1871 - Otto von Bismarck prens ünvanını aldı.
1914 - Başyazarlığını Nigar Hanım'ın yaptığı "Kadınlık" adlı dergi haftalık olarak yayımlanmaya başladı.
1919 - Macaristan Sovyet Cumhuriyeti kuruldu.
1921 - Askerî Polis Teşkilâtı'nın faaliyetlerine son verildi.
1928 - Charles Lindbergh'e ilk trans-atlantik uçuşu gerçekleştiren kişi olması dolayısıyla şeref madalyası verildi.
1935 - Şah Rıza Pehlevi, uluslararası topluluğa seslenerek ülkesinin Persia olarak değil, "Aryanların ülkesi" anlamına gelen İran olarak adlandırılmasını istedi.
1937 - Tunceli'de Dersim İsyanı başladı.
1941 - Ankara radyosu yeniden Rumca yayına başladı.
1952 - 950 grostonluk Galatasaray şilebi, Karadeniz'de Kefken açıklarında battı, 15 kişilik mürettebattan kurtulan olmadı.
1960 - Apartheid: Sharpeville katliamı: Güney Afrika'da polis, silahsız bir grup siyah göstericinin üzerine ateş açtı: 69 siyah öldü, 180'i yaralandı.
1963 - Alkatraz Hapishanesi kapatıldı.
1964 - Boulanger Müzik Ödülü'nü Türk piyanist İdil Biret kazandı.
1965 - Ranger 9 Ay'da araştırma yapmak üzere fırlatıldı.
1965 - Martin Luther King 3.200 kişilik bir grupla, insan hakları yürüyüşü için Selma, Alabama'dan Montgomery, Alabama'ya doğru yola çıktı.
1978 - Rodezya'da beyaz ırkın egemenliği sona erdi, üç siyah bakan göreve başladı.
1979 - Atina Yüksek Mahkemesi aldığı kararla Türkiye'nin Kıbrıs'a yaptığı müdahalenin, Zürih Antlaşması'nın IV. maddesine göre yasal olduğunu onayladı.
1980 - Jimmy Carter, ABD'nin, Sovyetlerin Afganistan'ı işgalini protesto ettiğini ve Moskova'da düzenlenen 1980 Yaz Olimpiyatları'na katılmayacağını açıkladı.
1990 - Namibya, Güney Afrika'dan bağımsızlığını ilan etti.
1990 - Moğolistan'da çok partili siyasi hayata geçildi.
1991 - Ankara'nın eski belediye başkanlarından, mimar ve yazar Vedat Dalokay ile eşi trafik kazasında öldü.
1991 - Nevruz kutlamalarında birçok il ve ilçede olaylar çıktı.
1992 - Van, Şırnak, Cizre ve Adana'da Nevruz kutlamaları sırasında çıkan olaylarda 38 kişi öldü.
1993 - Nevruz kutlamaları olaysız geçti. Aynı gün Antalya'da yapılan Türklük Kurultayı kutlamalarına Cumhurbaşkanı Turgut Özal ve Başbakan Süleyman Demirel de katıldı.
2008 - Ergenekon Çetesi suçlamasıyla İlhan Selçuk, Doğu Perinçek, Kemal Alemdaroğlu gözaltına alındılar.
 
Arşiv
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık