Ana Sayfa » Gündem » Fuzuli'nin Mecnun'u ve Kerbela'sı

Fuzuli'nin Mecnun'u ve Kerbela'sı

Divan şairlerinin öncülerinden biri olan ve çok sayıda eser bırakan Fuzuli, Türk ve dünya edebiyatına damga vurdu. Şiirleri bestelenen şairler arasında öncü olan Fuzuli'nin Leyla ile Mecnun mesnevisi hala dillere destandır. Arapça ve Farsça çok sayıda esere de imza atan şair 11 ocak 1556'da vefat etti.

 
11 Ocak 2019 Cuma 14:05
Okunma: 77
Yorum YapYazdır
 
Fuzuli'nin Mecnun'u ve Kerbela'sı

Fuzûlî, Türkçe, Arapça ve Farsça olarak ustalıkla şiir yazmış olması İslâm dünyasının büyük bir kısmında kazandığı şöhretin asıl kaynağıdır. Farsça ve özellikle Türkçe şiirleri onu daha hayatta iken sanatının zirvesine ulaştırmıştır.

Peki kimdir Fuzuli?

Doğum yeri ve doğum tarihi net olarak bilinmeyen öncü şairin asıl adı Kâtip Çelebi?den sonra türlü bütün vesikalarda Mehmed b. Süleyman olarak geçer. 1480?de veya bu tarihten birkaç yıl sonra doğduğu rivayetler arasındadır. Irâk-ı Arab adı verilen bölgede yaşayan Akkoyunlu Türkmenleri?nin Bayat boyundan olduğu bilinir.

?Fuzuli? bugüne dek ününe ün katarak gelen eşsiz mahlası niçin seçtiğini kendi Farsça divanının ön sözünde şu şekilde açıklamaktadır:

?Şiire başlarken günlerce bir mahlas almak yolunda düşündüm. Seçtiğim mahlasa bir müddet sonra bir ortak çıktığı için bir başka mahlas alıyordum. Nihayet benden önce gelen şairlerin ibareleri değil mahlasları kapıştıklarını anladım. Karışıklığı ortadan kaldırmak üzere Fuzûlî mahlasını seçtim. Bu adı kimsenin sevmeyeceğini ve bu sebeple almayacağını tahmin ettiğim için adaşlık endişesinden kurtuldum. Ayrıca ben, Allah?ın inayetiyle bütün ilim ve fenleri nefsinde toplamış bir insan olarak geçiniyordum. Mahlasım bu amacı da içine alır.?

Fuzuli?nin hayatı Kerbelâ, Hille, Necef ve Bağdat?ta geçti. Büyük şair Fuzuli 11 ocak 1556'da vefat etti.

Şiir yazmaya ne zaman başladı

Fuzûlî?ye göre şiir insanı yücelten ilâhî bir lutuftur. Allah şiir kabiliyetini çok az kuluna nasip etmiş, süse ihtiyaçları olmadığı için peygamberlerine bile vermemiştir.

Şair Türkçe divanının mukaddimesinde ilmî faaliyeti hakkında bazı bilgiler verirken

?Epey bir zaman hayatımı aklî ve naklî ilimleri elde etmeye, ömrümü hikemî ve hendesî bilgiler edinmeye harcadım. Sonra tefsir ve hadis ilimleriyle meşgul oldum.? İfadelerini kullanır.

Ancak Farsça divanının mukaddimesinde de yaratılışındaki sanatkârlık kabiliyeti dolayısıyla gençliğinde kendini şiire fazlaca kaptırdığını, fakat ilme karşı duyduğu arzunun kendisini frenlediğini belirtir. Fuzûlî?nin şiirlerindeki izlerden, ilk edebi zevkini Âzerî edebiyatının ünlü ismi Habîbî?den aldığı bilinir.

REKLAM

Şairin babasının Hille müftüsü olduğu, ilk bilgileri babasından aldığı, daha sonra Rahmetullah adlı bir hocadan ders gördüğü, hatta hocasının kızına âşık olduktan sonra şiir yazmaya başladığı şeklindeki rivayetlerin doğruluk derecesi bilinmemektedir

Kanuni?ye fetih kasidesi sundu

Kanûnî Sultan Süleyman 1534?te Bağdat?ı fethedince, ?Geldi burc-ı evliyâya pâdişâh-ı nâmdâr? tarih mısraını da ihtiva eden meşhur kasidesiyle beraber padişaha beş kaside takdim etmişti.

Kanûnî daha Bağdat?tan ayrılmadan Fuzûlî?ye evkaftan maaş bağlanacağına dair söz verilmiş, fakat sonradan bu maaş gündelik 9 akçe gibi onun azımsadığı bir miktardan ibaret kalmıştı. Bunun üzerine şair ünlü ?Şikâyetnâme?sini kaleme alarak memnuniyetsizliğini dile getirmişti.

Fuzuli?nin samimiyeti, coşkunluğu, sadeliği, duyarlılığı ve ifade kudreti Türk edebiyatının öncülerinden biri olmasını sağladı.

Fuzuli?yi Fuzuli yapan eser: Leyla ile Mecnun

Türk, İran ve Arap edebiyatlarında Fuzûlî?ye asıl şöhretini sağlayan, Türk edebiyatının klasik döneminde yazılmış Leyla ile Mecnun mesnevisidir. Konusu çölde geçen hüzün, gözyaşı ve acı dolu bir aşk hikayesidir.

Leyla ve Mecnun aslında bir Arap halk hikâyesidir. Bu hikâyenin Mecnun mahlasını kullanan Kays bin Mülevvah adlı bir Arap şairinin aşk macerasının halk hikâyesi halini aldığı söylenmektedir.

Fuzûlî, kendisine özgü duyuş ve anlatış özelliği ile ve hikâyenin içine serpiştirdiği çok güzel içli gazelleriyle Mecnun?un ve Leyla?nın aşkını sanki kendisi yaşıyormuş gibi içten bir ifade ile anlatmıştır.

Eserinde, Mecnun?un madde ile olan ilgisini derece derece keserek onu maddi hazların üstünde ulvi ve ilahi bir aşka yükseltir.

Fuzuli?nin kalemniden Kerbela

Fuzûlî?nin en hacimli eseri olan Hadîkatü?s-suadâ, Kerbela faciasını anlatır. 10 bölümden oluşan eserin onuncu bölümü Hz. Hüseyin?in ve Ehl-i beyt?in şehâdetini konu alır.

Diğer eserleri Türkçe divan, Beng ü Bâde, Hadîs-i Erbaîn Tercümesi, Sohbetü?l-esmâr, Hadîkatü?s-suadâ, Mektuplar

REKLAM

Farsça eserleri; Divan, Heft-câm. Sâ??nâme, Enîsü?l-?alb, Risâle-i Mu?ammeyât, Rind ü Zâhid, ?üsn ü ?Aş?


Kaynak: Yeni Şafak
 
11 Ocak 2019 Cuma 14:05
Okunma: 77
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
 
 
Gazete Manşetleri
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:08
  • Güneş05:12
  • Öğlen12:50
  • İkindi16:42
  • Akşam20:08
  • Yatsı21:56
 
Anket
Haber sitemiz yenilendi.
Haber sitemiz nasıl buldunuz
çok iyi
Normal
çok kötü
idare eder
 
Tarihte Bugün
1815 - Napolyon'un son zaferi Ligny meydan muharebesi ünlü Waterloo Savaşı'ndan iki gün önce gerçekleşti.
1903 - Ford motor şirketi kuruldu.
1919 - Merzifon isyanı.
1919 - Yörük Ali Efe, Yunan müfrezesini imha etti.
1920 - Yara bandı Earle E. Dickinson tarafından icat edildi.
1940 - Litvanya'da komünist yönetim kuruldu.
1950 - TBMM,Türkçeleştirilmiş ezanın eskiden olduğu gibi Arapça okunmasına dair kanunu kabul etti.
1963 - Vostok 6 ile dünya yörüngesine fırlatılan Rus kozmonot Valentina Tereshhova, uzaya seyahat eden ilk kadın oldu.
1973 - TRT MEB ortaklığıyla hazırlanan üniversite giriş sınavı hazırlık kursları televizyondan yayınlanmaya başlandı.
1983 - Yuri Andropov SSCB başbakanı oldu.
1991 - Başbakan Yıldırım Akbulut istifasını Cumhurbaşkanı Turgut Özal'a verdi.
2000 - 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e Devlet Şeref Madalyası verildi.
 
Arşiv
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık